Jak sprawdzić akumulator używanego auta elektrycznego przed zakupem

W używanym aucie elektrycznym akumulator wysokiego napięcia (potocznie: bateria) jest najdroższym elementem i najtrudniej go ocenić podczas oględzin. Nic, co widzisz lub słyszysz, nie powie Ci, ile jego pierwotnej pojemności jeszcze zostało. Ten poradnik wyjaśnia, na co patrzeć, o co prosić i jak czytać odpowiedź.

Co oznacza stan zdrowia akumulatora

Stan zdrowia (SoH) to dzisiejsza użyteczna energia lub pojemność akumulatora jako odsetek tego, co ten sam wariant akumulatora oferował jako nowy. Przy 100% akumulator jest jak nowy. Przy 90% mieści około 90% energii, którą mieścił jako nowy, więc na pełnym naładowaniu auto przejedzie mniej niż kiedyś.

Każdy akumulator traci pojemność z czasem i w miarę użytkowania, a upał, długie okresy przy bardzo wysokim lub bardzo niskim poziomie naładowania i częste szybkie ładowanie mogą ten proces przyspieszyć. Dlatego dwa auta w tym samym wieku i z tym samym przebiegiem mogą być w zupełnie różnym stanie. Szerzej piszemy o tym w artykule Stan zdrowia akumulatora to nowy przebieg.

Dlaczego zasięg na wyświetlaczu nie wystarczy

Zasięg na wyświetlaczu to szacunek, ile auto przejedzie na obecnym naładowaniu. Wiele aut wylicza go na podstawie ostatniej jazdy, więc rośnie po spokojnej jeździe i spada po szybkiej trasie autostradą albo w zimny poranek z włączonym ogrzewaniem.

Wskaźnik naładowania też nie pomaga. Pokazuje 100%, gdy akumulator jest pełny, bez względu na to, ile akumulator mieści, więc zużyty i zdrowy akumulator po pełnym naładowaniu pokazują tak samo 100%. Niektóre auta pokazują wartość kondycji akumulatora w menu lub w aplikacji. Zanotuj ją, ale ekran nie mówi, jak ją wyliczono ani z jaką dokładnością.

Pełny akumulator zawsze pokazuje 100%. Pytanie brzmi, ile mieści pełny akumulator.

O co zapytać sprzedawcę

Po pierwsze, poproś o aktualny certyfikat akumulatora. Certyfikat zapisuje stan akumulatora w dniu testu, a certyfikat BattGrade jest ważny 6 miesięcy od dnia wystawienia. Jeśli go nie ma, poproś sprzedawcę, żeby zlecił test akumulatora: trwa kilka minut przy włączonym aucie i niczego w nim nie zapisuje. W UE rozporządzenie w sprawie baterii daje każdemu, kto kupił baterię, lub osobie trzeciej działającej w jego imieniu dostęp tylko do odczytu do danych systemu zarządzania baterią służących do oszacowania jej stanu zdrowia (rozporządzenie (UE) 2023/1542, art. 14). Na naszej stronie dla kupujących znajdziesz gotową wiadomość do wysłania.

Po drugie, poproś o historię ładowania i serwisu, jeśli sprzedawca ją ma. Niektóre auta i aplikacje do ładowania zapisują sesje ładowania, a dokumentacja serwisowa może pokazać prace związane z akumulatorem, akcje serwisowe i aktualizacje oprogramowania. Zapytaj wprost, czy akumulator lub któryś z jego modułów był naprawiany albo wymieniany. Naprawa sama w sobie nie jest złą wiadomością, ale warto o niej wiedzieć. Sprawdź też, ile zostało z gwarancji producenta na akumulator.

Jak czytać certyfikat BattGrade

Certyfikat BattGrade to plik PDF z kodem QR. Wystawia go rzeczoznawca za pomocą aplikacji BattGrade i adaptera OBD2 podłączonego do auta, a serwer BattGrade oblicza i podpisuje wynik na podstawie surowych danych odczytanych z auta, więc ani rzeczoznawca, ani sprzedawca nie może go wpisać ręcznie. BattGrade jest prywatną spółką, a nie organem publicznym ani akredytowanym laboratorium badawczym. Czytaj certyfikat w tej kolejności.

SoH. Główna liczba, zaokrąglona do 0,1 i nigdy nie pokazywana powyżej 100%.

Metoda. Wartości na podstawie energii i na podstawie pojemności są wyliczane z danych o energii lub pojemności samego auta. Wartość zgłoszona przez BMS to liczba podawana przez system zarządzania akumulatorem (BMS) auta, przyjmowana bez zmian.

Przedział niepewności. SoH jest podawany z przedziałem w punktach procentowych w obie strony. Na przykład 86,0% z przedziałem ±2,0 p.p. oznacza zakres od 84,0% do 88,0%, który obejmuje granicę między dwiema klasami. Dwa auta, których przedziały się nakładają, mogą być sobie bliższe, niż sugerują ich główne liczby.

Klasa. Litera, która wynika wyłącznie z SoH, według tych samych przedziałów dla każdej marki: A od 85%, B od 70%, C od 55%, D od 40% i F poniżej 40%. Nikt nie przyznaje jej ręcznie.

Kontrole. Rozrzut napięć ogniw, rozrzut temperatur, izolacja i oznaki resetu BMS, o ile auto udostępnia te dane. Same w sobie nie zmieniają klasy, więc czytaj je nawet wtedy, gdy klasa wygląda dobrze.

Auto i test. Marka, model i VIN, przebieg wpisany przez rzeczoznawcę, data testu, adapter oraz to, kto przeprowadził test. Na stronie Jak to działa każde pole jest objaśnione na przykładowym certyfikacie, a pełne zasady opisuje metodologia.

Sygnały ostrzegawcze, którym warto się przyjrzeć

Żaden z nich nie oznacza, że trzeba od razu zrezygnować, ale każdy zasługuje na pytanie.

Oznaki resetu BMS. Są zgłaszane, gdy SoH podawany przez system zarządzania akumulatorem jest o ponad 5 punktów wyższy od wartości opartej na pojemności albo gdy SoH bliski nowemu pojawia się w aucie, którego energia rozładowana w całym okresie eksploatacji jest zbyt mała jak na jego przebieg. Przyczyną może być reset BMS lub wymiana akumulatora. Poproś o historię serwisową i fakturę za każdą pracę przy akumulatorze.

Nierówne ogniwa. Różnica ponad 30 mV między najwyższym a najniższym napięciem ogniwa jest oznaczana do obserwacji, a ponad 50 mV jako zły wynik. Może to wskazywać na niezrównoważony lub słaby moduł.

Ostrzeżenie dotyczące izolacji. Rezystancja izolacji poniżej 500 Ω/V jest ostrzeżeniem, a poniżej 100 Ω/V wynikiem negatywnym zgodnie z regulaminem EKG ONZ nr 100. Przed zakupem zleć przegląd układu wysokiego napięcia wykwalifikowanemu technikowi.

Certyfikat, który się nie zgadza. Marka, model i widoczna część numeru VIN powinny zgadzać się z autem, które masz przed sobą, a przebieg w dniu testu powinien pasować do dzisiejszego stanu licznika. Jeśli strona weryfikacji informuje, że certyfikatu nie udało się zweryfikować, jego dane nie zgadzają się już z podpisem. Nie polegaj na nim.

Certyfikat wygasły lub unieważniony. Po 6 miesiącach certyfikat jest oznaczany jako wygasły, a akumulator mógł się od tego czasu zmienić. Unieważniony certyfikat został wycofany przez rzeczoznawcę, na przykład po pomyłce. W obu przypadkach poproś o nowy test.

Jak zweryfikować certyfikat

Nie polegaj na samym pliku PDF, a już nigdy na jego zdjęciu. Zeskanuj kod QR lub wpisz ID certyfikatu na battgrade.com/verify. Strona sprawdza podpis cyfrowy certyfikatu przy każdym otwarciu.

Zielony baner oznacza, że zapisane dane zgadzają się z podpisem, więc od wystawienia certyfikatu nic się nie zmieniło, a certyfikat mieści się w 6 miesiącach ważności. Pomarańczowy oznacza, że wygasł. Czerwony oznacza, że nie udało się go zweryfikować albo że został unieważniony. Jeśli ID w ogóle nie istnieje, wydrukowany certyfikat z tym numerem może być podrobiony.

Kiedy zlecić niezależny test

Poproś o nowy test, gdy certyfikatu nie ma, gdy wygasł, gdy zawiera ostrzeżenie o resecie BMS lub izolacji, gdy jego dane nie zgadzają się z autem albo gdy przedział niepewności przekracza granicę klasy, która ma znaczenie dla ceny.

Test przeprowadzony przez zespół samego sprzedawcy nie jest sam w sobie problemem: wynik oblicza serwer BattGrade, a certyfikat pokazuje, kto przeprowadził test. Możesz jednak woleć test, który zorganizujesz sam. Nie ma jeszcze publicznej listy rzeczoznawców, ale na stronie dla kupujących możesz napisać nam, jakie to auto i gdzie stoi, a odpowiemy e-mailem.

Certyfikat akumulatora nie jest pełną inspekcją auta ani gwarancją, więc resztę auta sprawdź tak jak w każdym używanym samochodzie.

W skrócie

Pytaj o SoH, a nie o zasięg. Poproś o aktualny certyfikat i zweryfikuj go samodzielnie na battgrade.com/verify. Czytaj metodę, przedział i kontrole, a nie tylko klasę, a każde ostrzeżenie lub niezgodność traktuj jak pytanie, na które trzeba odpowiedzieć przed uzgodnieniem ceny.